Brieven aan ChatGPT #1
Een serie gesprekken die ik met ChatGPT voer over de toekomst van kunst in een wereld waar AI zijn intrede doet.
IK:
Hoe blijf je als kunstschilder relevant in een wereld met een overvloed aan beeld die alleen verder
gepopuleerd wordt door de komst van AI?
ChatGPT:
Dit is misschien wel dé vraag van deze tijd — en eerlijk gezegd: een gezonde vraag. Relevantie is geen marketingprobleem meer, maar een existentiële positie.
Laat me het gelaagd beantwoorden.
1. Beeld is overvloedig — betekenis niet
We leven niet in een tekort aan beelden, maar in een tekort aan ervaring.
AI (en digitale beeldcultuur in het algemeen) produceert eindeloze representaties, maar geen doorleefdheid.
Wat een schilder kan doen wat AI niet kan:
falen zichtbaar maken
twijfel laten staan
tijd laten lekken in een oppervlak
sporen van omkeer, wrijving en herstel tonen
Niet het beeld is schaars geworden, maar het risico.
Relevantie verschuift dus van:
“Wat laat je zien?”
naar:
“Wat durf je niet te verbergen?”
2. De schilder als plaats van vertraging
In een wereld van instant generatie wordt schilderkunst relevant door precies datgene wat ze altijd al was:
traag
lichamelijk
onherhaalbaar
niet volledig controleerbaar
Een schilderij is geen content.
Het weigert schaalbaarheid.
Dat maakt het geen achterhaald medium, maar een tegen-medium.
Een plek waar tijd zich ophoopt in plaats van verdampt.
3. Authentieke sporen > perfecte output
AI is uitstekend in:
stijl
coherentie
esthetische correctheid
Maar schilderkunst leeft in:
inconsequentie
beschadiging
overpaint
herziening
spijt
Alles wat “inefficiënt” is, wordt ineens waardevol.
Niet omdat het nostalgisch is, maar omdat het menselijk residu bevat.
4. De verschuiving: van beeldmaker naar betekenisdrager
De schilder die relevant blijft, concurreert niet met AI op esthetiek of snelheid.
Die verschuift naar:
ritueel
getuigenis
transformatie
innerlijk proces zichtbaar maken
Het werk hoeft niet te zeggen: “Kijk hoe mooi.”
Maar: “Hier is iemand door iets heen gegaan.”
Dat resoneert — juist nu.
5. Kunst als weerstand tegen vervlakking
AI democratiseert beeld.
Dat is niet het einde van kunst, maar het einde van beeld als autoriteit.
Wat overblijft:
stem
houding
ethiek
aandacht
De schilder wordt relevant door:
te weigeren alles te verklaren
niet te optimaliseren
geen stijl te ‘locken’
twijfel niet glad te strijken
6. Misschien het belangrijkste
De vraag is niet:
“Hoe blijf ik relevant?”
Maar:
“Waar blijf ik trouw?”
Relevantie volgt vaak pas achteraf — trouw niet.
In een wereld die overspoeld wordt door gegenereerde beelden, wordt de schilder geen producent meer, maar een bewaker van menselijkheid in materie.
En dat is geen klein ding.
Als je wilt, kan ik dit ook:
concretiseren voor jouw eigen praktijk
vertalen naar tentoonstellen / online aanwezigheid
of omzetten in een manifest-achtige tekst
Zeg maar waar je verder wilt graven.
